Makkelijk minder afval. 11+ tips voor kleine zero waste-stappen

Met de discussies rondom discriminatie en Corona zou je bijna vergeten welk punt inmiddels al decennialang op de agenda staat: het milieu. En aangezien ik zelf meer van een praktische dan van een politieke invulling ben, kijk ik af en toe graag naar dingen die ik zelf kan aanpassen om een steentje bij te dragen. Zo maakte ik eerder al deze lijst met 35 dingen die milieuvriendelijk én goedkoop zijn. Nu ik weer flink aan het opruimen ben, leek het me leuk om deze aan te vullen met gemakkelijke kleine stappen richting een Zero Waste-leven, die het klimaat om je heen én in je portemonnee kunnen verbeteren.

Zero waste?

Vooropgesteld: mijn leven is allesbehalve Zero Waste. Zero waste wil zeggen dat je geen afval meer produceert, of hier in ieder geval naar streeft. En hoewel er wel dingen zijn die ik momenteel al doe, kun je dat hooguit een beetje lichtgroenig noemen, maar zeker niet milieubewust of zero waste.

Niet zoals bijvoorbeeld deze dame dat doet.

En ik moet eerlijk zeggen: momenteel ambieer ik dat ook niet. Ik waardeer de zwarte kliko extra veel als ik weer aan het opruimen ben; zero waste lijkt me voor mij een volgend station.

Dat neemt natuurlijk niet weg, dat ik niet graag wat kleine stapjes in de juiste richting zet. Daarom leek het me interessant om weer eens bewust te kijken naar wat zero waste-stappen die ik zelf zou kunnen zetten. Want het één hoeft het ander natuurlijk niet helemaal uit te sluiten.

Van wegwerp naar duurzaam

Als ik denk aan zero waste, en de makkelijkste en voordeligste manier om daar stappen in te zetten, dan zie ik twee opties:

  1. Minimaliseren
  2. Wat je écht nodig hebt verduurzamen

Minimaliseren vind ik trouwens sowieso geweldig: iets niet hoeven schoonmaken, niet hoeven onderhouden, niet op te hoeven ruimen, ruimte krijgen en in sommige gevallen nog geld ook. Eén antwoord op veel vervelende dingen 😉

De dingen die je wél echt nodig denkt te hebben, kun je verduurzamen. Met ‘duurzaam’ bedoel ik dan niet eens speciaal supergroen, maar in ieder geval niet wegwerp. Want wegwerp = afval.

Een aantal opties voor kleine zero waste-stappen:

  • Vervang je keukenrol en servetten voor gewone schoonmaakdoekjes en stoffen servetten. Die hebben ze in restaurants niets voor niets 😉 Een keukenrol gebruik ik overigens sowieso bijna nooit, papieren servetten nog wel eens.
  • Neem altijd een eigen boodschappentas mee. Dan hoef je nooit een plastic tasje te kopen. Overigens kun je t´och gekochte of gekregen plastic tasjes prima vaker gebruiken. Dat ze van plastic zijn, wil niet zeggen dat je ze meteen moet weggooien na gebruik. Maar: een eigen boodschappentas is vaak wel net even wat steviger.
  • Stop ook groenten en fruit in de winkel in speciale zakjes. Je kunt deze trouwens ook bij de supermarkt kopen. En bekijk of iets überhaupt wel in een zak moet. Veel dingen kun je ook gewoon los meenemen. Wist je trouwens dat je bij de bakker ook kunt vragen of deze het brood in een eigen zak doet? Mijn moeder deed dit ruim 20 jaar geleden al, nog voor Zero Waste een trend was. Ook al moet ik eerlijk toegeven dat die gewoonte niet aan mij is blijven kleven. Nog niet.
  • Gebruik herbruikbare bekers en flessen. Het is makkelijk om ergens een flesje water te kopen of te gaan voor een kopje koffie onderweg, maar hoeveel moeite is het om een eigen flesje te kopen of mok mee te nemen? Dat scheelt op jaarbasis toch weer flink. Wel even opletten dat zo’n flesje BPA-vrij is. Ik heb zelf zo één. Die sportcap zou ik trouwens niet aanraden; die drinkt voor geen meter.
  • Kies voor herbruikbare rietjes. Deze kreeg ik tijdens FinCon overal. Heel handig als je regelmatig heet water met wat citroensap drinkt. Dat is niet echt goed voor je tanden, maar er elke dag een plastic rietje voor gebruiken is natuurlijk ook niet optimaal. Wel regelmatig goed schoonmaken natuurlijk.
  • Wegwerpwattenstaafjes. Ik denk trouwens dat ik die voorlopig even aan me voorbij laat gaan; die gebruik ik eigenlijk bijna alleen als orenstokjes en daar staat specifiek bij dat het ‘op eigen risico’ is. Dat boezemt me wat weinig vertrouwen in. Maar wegwerpwattenschijfjes klinken weer wél prima. Je kunt dit trouwens ook nog doortrekken naar wasbaar maandverband (kun je gewoon zelf maken), een menstruatiecup en bijvoorbeeld wasbare luiers (die je ook zelf kunt maken).
  • Plasticvrije verzorgingsproducten, zoals van die soort zeepjes die je als shampoo kunt gebruiken. Ik heb ze zelf wel eens bij Lush gekocht, maar je hebt ze ook gewoon hier. Op het eerste gezicht lijken ze behoorlijk duur, maar je doet er ook best heel lang mee.
  • Houten tandenborstel. Voor zover ik weet gaan deze niet speciaal langer mee dan gewone plastic versies, maar ze zijn wel helemaal biologisch afbreekbaar. Hierbij krijg ik – vooral vanwege het prijskaartje – wel een beetje een ‘greenwashing’-idee. Bovendien hecht ik wel aan mijn elektrische tandenborstel, dus deze sla ik ook over.
  • Gebruik je veel plastic folie? Dan is een bijenwaswrap of -doek een mooi alternatief. Misschien nog wel beter én nog minder waste: gewoon een theedoek gebruiken, die je eventueel – afhankelijk van wat je ermee doet – even vochtig maakt.
  • Gebruik verpakkingsmateriaal opnieuw. Krijg je wel zakjes bij je brood? Gebruik ze opnieuw. Lege potjes? Gebruik ze opnieuw. Mijn opa maakte vroeger zelfs altijd de pakken yoghurt helemaal schoon. Dan vulde hij ze met groenten uit de tuin en deed ze daarna in de vriezer. ‘Dat stapelt zo lekker’. Bovendien zorgde het plastic laagje aan de binnenkant dat de inhoud in goede staat bleef. Je moet er natuurlijk geen extra pakken voor gaan kopen, maar als je ze toch hebt…
  • Laat de wasverzachter eens zitten. Wasmiddel zelf maken doe ik niet meer, maar wasverzachter gebruik ik eigenlijk ook nooit. Scheelt een bak plastic, geld, en we missen het eigenlijk ook niet.

Wat schelen deze kleine zero waste-stappen?

Wat levert het nu op, als je deze kleine zero waste-stappen zet? Dat ligt er helemaal aan wat je precies doet.

Je weet zelf ongetwijfeld wat je nu gebruikt aan bijvoorbeeld shampoo, servetten, keukenpapier, wattenschijfjes, enzovoorts. Als je daar helemaal mee zou stoppen, dan kun je ook uittellen wat dat scheelt.

Even wat cijfers op een rijtje:

  • Vrouwen gebruiken gemiddeld zo’n 150 kilo aan maandverband en tampons en dergelijke. En alleen aan die tampons geven ze al zo’n 1.500 euro uit. Als je bedenkt dat een cup 10 jaar mee kan gaan, dan scheelt het je nog 1.450 euro als je 50 jaar van je leven ongesteld bent. En dat is dan nog los van het geld dat je uitgeeft aan maandverband of inlegkruisjes.
  • Ook van wattenschijfjes zouden er jaarlijks zo’n 1500 per persoon doorheen gaan. Zoveel gebruik ik er niet, maar als je dat wél doet, dan kost dat je zo’n 12 tot 13 euro per jaar (bij aanschaf van een goedkoop huismerk). Voor datzelfde geld heb je herbruikbare, die je het volgende jaar niet opnieuw hoeft te kopen. En geen afval.
  • Met wattenstaafjes gaat het nog wat minder hard. Zelfs als je er daar elke dag 2 van gebruikt, dan kun je nog bijna een jaar doen met een doosje van 40 cent. Maar: daar zit wel weer een hoop plastic aan.
  • Gemiddeld draagt een kind – blijkbaar – zo’n 5 luiers per dag. Dat zijn er 150 per maand, goed voor 22 kilo afval en – afhankelijk van de maat – pak ‘m beet 40 euro (ook weer huismerk). In totaal zou je ongeveer uitkomen op zo’n 5.300 luiers per kind, voor ongeveer 1.400 euro. Als je wasbare luiers niet zelf maakt, zijn ze best aan de prijs. Volgens de Consumentenbond betaal je voor een startpakket zo’n 800 euro. Wel kun je die natuurlijk ook bij volgende kinderen blijven gebruiken. En daarnaast scheelt het natuurlijk wél weer bijna 800 kilo afval.
  • Per dag worden er bijna een miljoen flesjes water verkocht. Dat levert 7 miljoen kilo plastic afval op. Die vervangen door duurzame flesjes scheelt dus ook een hoop plastic én geld. Want zo’n flesje water kost maar liefst 500 keer meer dan het water uit de kraan.

Je kunt trouwens veel van de vervangende producten ook bij winkels als Aliexpress kopen. Het is dan alleen even de vraag hoe duurzaam je dan bezig bent – vervoer uit China is óók milieubelastend, en de productiemethoden daar mogelijk ook.

Gemak van minder afval

Minder afval is goed voor het milieu, maar het is ook fijn voor jezelf. Dan zit je prullenbak minder snel vol, hoef je minder snel met een zware zak naar de container te lopen. Misschien betaal je wel per leging; dat hoeft dan ook minder vaak. Minder vaak de container aan de weg zetten. Minder troep die in je huis ruimte inneemt tot het wordt opgehaald. Lagere kosten.

Ik heb mezelf in ieder geval voorgenomen om de komende tijd minimaal 3 kleine zero waste-stappen te zetten. Ik weet nog niet precies waar ik voor ga kiezen, maar in ieder geval wat opties uit dit rijtje.

Ben ik ook wel even benieuwd: heb jij nog goede aanvullende tips en wat doe jij al?

Adine @ LekkerLevenMetMinder

Nadat ik in 2010 'wakker' werd met een hypotheek van ruim 400.000 euro, tegen 6% rente, gooide ik het roer om. Ik loste in razend tempo zo'n 70.000 euro af, minimaliseerde stevig én ging bewust kleiner wonen. Op Lekker Leven Met Minder deel ik mijn verhaal en schrijf ik over consuminderen, hypotheken, aflossen, sparen, besparen en zuinig leven, maar ook over financiële vrijheid, rust en mijn zoektocht naar een rijk en tevreden leven.

14 Comments
  1. Beste tip: gebruik wat je hebt en kijk of je bepaalde zaken een 2e leven kan geven……..
    Dus bijvoorbeeld geen nieuwe wasbare wattenschijfjes kopen, maar gewoon een washandje gebruiken die je toch nog hebt liggen (werkt net zo goed!). Kleding repareren in plaats van nieuwe kopen. Dingen doorgeven naar mensen die het kunnen gebruiken in plaats van weggooien.

  2. 1500 wattenschijfjes, echt hoe dan? Zelf concentreer ik me nu meer op wat er mijn huis binnenkomt dan op dingen weggooien. Het is sowieso niet duurzamer om plastic dingen die je al hebt (en die het nog prima doen) nu linea recta in de prullenbak te gooien en te vervangen door een beter alternatief. Ik ben heel blij met mijn Dopper en met mijn menstruatiecup, en ik hergebruik inderdaad ook heel veel zakjes en bakken. Ik gebruik mijn eigen boodschappentas of krat, en vaak doe ik fruit nadat ik het heb afgerekend in een linnen tasje dat ik altijd in mijn normale tas heb.

    1. Ja, you tell me. Dat was blijkbaar een beetje een gemiddelde. Als je ze dagelijks gebruikt, dan kom je daar denk ik ook wel aan; één in de ochtend, één in de avond, misschien nog om restjes weg te werken, voor nagels… Ik gebruik ze zelf niet dagelijks en splits ze eigenlijk ook altijd nog. Een soort automatisme uit m’n studententijd geloof ik… Dus als ik een rol per jaar op maak is het veel. Maar met nagellak afhalen gaat het wél weer sneller. Ook al doe ik dat dan weer zelden.

  3. Mooie stapjes, Ik zie er zakken met wegwerp scheermesjes door gaan. Zo,n mooi mes waar je nieuwe mesjes in kunt doen is een mooi cadeau. En het staat mooi in de badkamer. Ik bewaar het mesjes tegen roestig worden en dus stomp in een glazen potje met zo,n vochtvretend kussentje wat overal bij zit.

  4. Wasbare wattenschijfjes zijn echt geweldig! Ze werken nog beter dan die wegwerp ook! Voor wattenstaafjes gebruik ik ecologische. Deze zijn van hout en biologisch katoen in plaats van plastic. Je gooit ze nog steeds weg maar het is wel minder slecht dan plastic!

  5. Ja ze zitten overal bij. Je schijnt ze ook in de auto te kunnen leggen. Tegen de condens van de ramen. Veilgheidsmessen worden ze genoemd geloof ik. Ik wilde er zoo graag eentje. Maar ja ze verkochten nog de opzet mesjes van de plastieken die ik had. En voor het mooie 80 E uitgeven. Zegt mijn moeder kijk even door de spullen van je vader op zolder. Die al jaren overleden was. En wat vindt ik daar tussen . . . . .

  6. Voor de corona ging ik altijd met mijn eigen bakjes naar de slager, dat scheelt ook weer aardig wat plastic op weekbasis. Vlees van de slager is uiteraard wel duurder dan in de supermarkt dus was het de keuze om minder vlees te eten (wat ook weer winst is voor het milieu).
    Seepje maakt wasmiddel/afwasmiddel van natuurlijke noten wat ook weer chemicaliën scheelt en het verpakkingsmateriaal is gerecycled 🙂
    En als laatste: kijk of er een boerderij/ zuivel winkel in de buurt is waar je yoghurt en melk kunt laten vullen in eigen potten !
    Het is misschien watl extra werk maar alle beetjes helpen 🙂

  7. Ga je voor wasbare luiers kiezen? Heb ik destijds voor de tweeling gebruikt. Werkt goed! Wel telkens wasmachine (en droogkast) insteken. Mijn belangrijkste tip voor een volgende keer (die nooit gekomen is) was om niet te blijven proberen om ze netjes opgevouwen in de kast te krijgen. Ik plukte ze vaker uit de droogkast dan dat ik ze uit de lade kon halen. Gewoon uit de droogkast in een mand en die naast de luiertafel zetten 😉
    In de opvang hebben we momenteel zelfs 4 kindjes die wasbare luiers meenemen. Werkt ook vlot voor ons. Hier krijgen we ze wel dagelijks opgevouwen mee 😉 en de vuile waszak gaat terug naar de ouders. We kregen intussen bijna het hel assortiment van https://www.luierhoek.be/wasbare-luiers/ in onze handen en alles is praktisch (nog geen strik- of vouwluiers gehad). Je kan zelfs naar een infoavond genre Tupperware party. Zal vast ook in Nederland bestaan

  8. Ik ben op dit moment in de overstap naar duurzamere verzorgingsproducten. Ik gebruik wasbare wattenschijfjes, die bevallen prima. Ik ben nog mijn deodorant en shampoo aan het opmaken en dan stap ik over op natuurlijke deodorant en een shampoobar. Die heb ik al in huis. Bamboe wattenstaafjes heb ik ook in huis. Binnenkort stap ik over met de wasmiddel, ik wil een ecologischer merk. Ik zag dat je Klok online met korting kan kopen, ook zijn deze week dat soort wasmiddelen in de actie bij de AH. Net als milieuvriendelijker verzorgingsproducten van N.A.E. bij de Kruidvat. Ik ga deze week dus sowieso langs die 2 winkels. Langzaam wil ik met alles/veel overstappen naar milieuvriendelijkere producten. Zowel verzorging als schoonmaakmiddelen. Hopelijk nemen mijn kinderen dit mee als ze groter zijn.

    1. Vast wel! Ik doe lang niet alles van wat mijn moeder deed, maar merk wel dat ik een hele andere basis heb qua kennis en mogelijkheden dan mensen in m’n omgeving die daar niet zo mee groot zijn gebracht. En dan is mijn moeder echt niet speciaal een milieuactivist ofzo, maar meer van die kleine dingen: recyclen, je afval zo klein mogelijk maken (en dus bv ook weer minder vuilniszakken gebruiken), afval scheiden, wij hadden nooit keukenpapier, grootverpakkingen waar mogelijk, niet tig schoonmaakmiddelen, maar gewoon schoonmaakazijn, vensters uit de enveloppen (dat hoeft volgens mij niet meer), labeltjes van de theezakjes bij het oud papier. Nou ja, ik doe dus niet alles, maar merk wel dat ik er zeker dingen van heb opgepikt!

  9. Naar aanleiding van deze blog een menstruatie cup gekocht (organicup). Deze week voor het eerst geprobeerd, wel handig dat ik nog thuis werk, want het vergt een beetje oefening en er is nog wat onzekerheid of het wel goed zit. Maar wat fantastisch zeg, ik heb het zelfs tijdens judo gebruikt en het ging goed. Ik had er graag eerder van willen horen. Echt een aanrader voor iedereen om te proberen!

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Exit mobile version