Schuldsanering: wat mag je geven, krijgen en houden?

schuldsanering: wat mag je krijgen, geven en houden?

Extra aflossen op je hypotheek, je spaarpercentage dusdanig verhogen dat je binnen een paar jaar FIRE bent: het zijn dingen die misschien wat ver van je bed voelen als je helemaal niet zoveel luxe dingen uit je budget kunt schrappen om geld vrij te maken, maar in de schuldsanering zit. Een tijd terug zag ik daarover al een hele interessante docu, maar wat daar niet helemaal duidelijk in naar voren kwam, was wat je nu precies mag geven, krijgen en houden in combinatie met de schuldsanering. Tijd voor wat meer overzicht.

Wat is schuldsanering*?

De schuldsanering, ook wel Wnsp (Wet schuldsanering natuurlijke personen) genoemd, is een wettelijke regeling voor mensen met problematische schulden. Deze schulden zijn dan zo hoog, dat ze niet zonder hulp binnen 3 tot 5 jaar kunnen worden afgelost.

Als je in aanmerking komt voor de schuldsanering, dan worden er afspraken gemaakt met je schuldeisers en krijg jij voor een periode van (meestal) 3 jaar wekelijks een klein bedrag om van te leven. Alles wat er extra is gaat naar je schuldeisers. Na 3 jaar krijg je een schone lei en ben je schuldenvrij – ook als je nog lang niet alles hebt afbetaald.

Dat is even de hele korte versie; er zitten wel wat regels, haken en ogen aan.

Wat je wel en niet mag doen in de schuldsanering

Je mag (moet) wel:

  • Fulltime werken of solliciteren (zie ook hieronder), behalve als je arbeidsongeschikt bent. Fulltime is in dit geval minimaal 36 uur en óók als je kinderen hebt. Je moet ook bewijzen dat je solliciteert.
  • Je bewindvoerder op de hoogte houden van veranderingen als een scheiding, nieuwe baan of erfenis
  • Toestemming vragen als je wilt verhuizen
  • Werken aan het probleem waardoor je in de schulden bent geraakt
  • Sparen voor de schuldeisers
  • Je drie jaar maximaal inspannen om je schuldeisers terug te betalen

Je mag niet:

  • Nieuwe schulden maken
  • Zelf afspraken maken met je schuldeisers
  • Dingen doen die nadelig zijn voor de schuldeisers (en deze is eigenlijk het lastigst, omdat deze de meeste ruimte voor interpretatie overlaat)

* In dit artikel ga ik uit van de Wsnp. Er is ook nog een minnelijk traject. Daar geldt een veel minder strenge controle en heb je dus meer vrijheid. Je spreekt dan bij aanvang af hoeveel je per maand terugbetaalt. Verdien je dan meer of win je ineens de loterij, dan hoef je niet extra te betalen. Meestal wordt eerst geprobeerd om een minnelijk traject af te spreken. Lukt dat niet, dan is het wettelijke traject er nog. Maar: je komt niet zomaar in een minnelijk traject én je wordt soms ook wel héél erg losgelaten, wat niet handig is als je moeite hebt met het onder controle houden van je financiën.

Voor je verder leest, wil ik je iets vragen...

Is jouw geld op voordat je maand voorbij is? Wil je weten wat de beste spaarmethodes zijn?

Overweeg je om aan de slag te gaan met beleggen , maar weet je niet waar je moet beginnen?

Meld je dan nu aan voor mijn inspiratiemail - met content die je nergens anders vindt!

Je mag werken in de schuldsanering, graag zelfs!

Vaak wordt er gedacht dat je niet mag werken als je in de schuldsanering zit. Dat is niet het geval. Het is juist heel fijn als je dan werkt, omdat er dan toch nog wat meer overblijft voor je schuldeisers.

Maar: je houdt er zelf niet speciaal meer aan over. Extra inkomsten moet je direct melden en die mag je niet zelf uitgeven. Bij een aantal mensen doet dit niet veel voor de motivatie om dan alsnog te werken. Toch is het juist in zo’n periode belangrijk om dat – als je het kunt – wél te doen.

Je verdient er misschien niet meer geld mee, maar je blijft wel in beweging, je hebt een extra netwerk, je ontmoet nieuwe mensen, het kan goed zijn voor je eigenwaarde en je ontwikkelt misschien wel nieuwe vaardigheden. Bovendien heb je in principe sollicitatieplicht, tenzij je bijvoorbeeld door ziekte niet kunt werken.

Belangrijk om te weten is dat je in de schuldsanering een vrij te laten bedrag (vtlb) hebt. Dit is ongeveer 95 procent van de participatienorm als je minder dan 18 uur werkt en ongeveer 100 procent van de participatienorm als je meer dan 18 uur werkt.

Deze bedragen worden jaarlijks in januari en juli aangepast en kun je hier vinden. Momenteel (2020) geldt voor (getrouwde of samenwonende) stellen een netto bedrag van ongeveer 1.500 euro en voor alleenstaanden een bedrag van ruim 1.000 euro. Je kunt je vltb trouwens ook precies berekenen via deze calculator, maar die is alleen beschikbaar voor Windows.

Overigens gelden deze regels ook voor bijvoorbeeld Marktplaats-verkopen. Je kunt je weekgeld dus niet – volgens de regels – aanvullen met spulletjes verkopen. Ook dat geld zou ten goede moeten komen aan de schuldeisers.

Vrij te laten bedrag of weekgeld

Dat vrij te laten bedrag heb je overigens niet altijd zelf tot je beschikking. Als je een bewindvoerder hebt die de financiën voor jou regelt, dan krijg jij weekgeld. Dat is +- 60-100 euro per week. De bewindvoerder betaalt dan bijvoorbeeld je huur en vaste lasten van het vltb, geeft jou het weekgeld voor boodschappen e.d. en de rest wordt gebruikt voor de aflossing van je schulden.

Alles wat boven het vltb uitkomt, noem je de boedelbijdrage. Dit is het bedrag dat jij of de beschermingsbewindvoerder elke maand overmaakt naar de boedelrekening. Dit bedrag wordt gebruikt om het salaris van de bewindvoerder te betalen en je schulden (gedeeltelijk) af te lossen.

Je mag geen opleiding of cursus volgen

Althans; géén extra opleidingen of cursussen of persoonlijke ontwikkelingsplannen die jou geld kosten. Het is namelijk de bedoeling dat jij zoveel mogelijk geld genereert voor je schuldeisers. Ze zeggen dan ook: als jij bijvoorbeeld een opleiding van een jaar volgt, dan blijf je een jaar langer in de schuldsanering. Mits je dit in overleg doet natuurlijk.

Dit roept meteen wel wat vragen op: mag je wél een opleiding cadeau krijgen? Of gaat het niet alleen om het geld, maar ook om de tijd die je erin steekt en die je dus eigenlijk zou kunnen gebruiken om ergens anders concreet geld te verdienen?

En hoe zit het dan met een opleiding of cursus die ervoor zorgt dat je daarna méér gaat verdienen, waardoor je dus ook meer kunt afbetalen? Of een BBL-opleiding, waarbij je werkt (en verdient) én leert?

Uiteindelijk verschilt dat per situatie en is dat iets waar de rechter over beslist. Want inderdaad: het gaat niet alleen om de kosten, maar ook om de tijd die je daarin steekt, en niet in een betaalde baan.

Je mag wél geld krijgen

Je mag gewoon geld krijgen. Maar: ook dat moet naar de schuldeisers. Dat is natuurlijk een beetje zuur als je oma je 10 euro extra toestopt, maar er zijn meer mogelijkheden.

Als je iemand vind die bereid is om je aanzienlijk te steunen, dan kun je de schuldeisers een akkoord aanbieden. Als zij daarmee instemmen en de rechter het goedkeurt, dan zou je het schuldsaneringstraject zelfs kunnen stopzetten. Dat betekent dat je dus veel eerder de controle over je geld en je leven terugkrijgt.

Ben je zo hard aan het werk geslagen dat je tóch je hele schuld eerder hebt afgelost? Ook dan kun je vervroegd uit de schuldsanering komen.

Waar kun je iemand in de schuldsanering mee helpen?

De schuldsanering heeft twee kanten. Aan de ene kant is het bedoeld om schuldeisers toch nog iets terug te geven, aan de andere kant is het bedoeld om de schuldenaars toch weer een kans te geven op een toekomst.

Maar wat als jij nu iemand kent die in de schuldsanering zit, waar kun je diegene dan echt mee helpen? Niet zomaar met alles.

Ik besloot het eens op Facebook in de groep te gooien en daar kwamen verschillende ideeën uit naar voren:

  • Toegangskaartje voor bijvoorbeeld het zwembad of een museum (sommige gemeentes bieden hier opties voor)
  • Boodschappen (vooral ook vlees en groenten)
  • Oude kleding doorgeven
  • Iemand uitnodigen om te komen eten
  • Wat lekkers
  • Kappersbezoek
  • Schoolspullen
  • Uitstapjes
  • Tijdschriften of een boek (tip!)
  • Bosje bloemen
  • Net even de wat luxere dingen waar degene in de schuldsanering een geld voor heeft

En wat ook heel fijn blijkt te zijn: gewoon vragen hoe het met iemand gaat. Vragen of je iets kunt doen, iemand ergens mee kunt helpen. De situatie niet negeren.

Maar let op!

Je komt niet zomaar in de schuldsanering en je kunt er ook weer uitgezet worden. En als je er eenmaal in hebt gezeten, mag je 10 jaar lang géén gebruik maken van de Wsnp. Hoewel het leven in de schuldsanering geen pretje is, is het dus wel een kans waar je beter maar zorgvuldig mee om kunt gaan.

Als iemand je structurele hulp aanbiedt, of je wilt structurele hulp geven, dan kun je dit beter wel overleggen met een eventuele bewindvoerder. Uiteindelijk kan dat immers betekenen dat er dus eigenlijk meer geld over is voor de schuldeisers.

Als je dat niet aangeeft, dan houd je je niet aan de regels en kun je dus uit het traject worden gezet. In dat geval gaat het bedrag op je boedelrekening naar de bewindvoerder en schuldeisers en kunnen de schuldeisers de schulden die je bij ze hebt gewoon weer opeisen.

Veel mensen adviseren ook om het vooral niet met de bewindvoerder te overleggen, omdat die dan waarschijnlijk zal zeggen dat het niet mag. Die kan dan bovendien extra controleren en merken dat er iets niet helemaal klopt. Dat kan bijvoorbeeld via je post; de eerste 13 maanden komt alle post eerst bij de bewindvoerder en daarna pas bij jou.

Want eigenlijk komt het erop neer dat schuldenaars in die 3 (tot 5) jaar alles op alles moeten zetten om zoveel mogelijk af te lossen.

Krijg je iets cadeau en houd je daarom geld over? Dan moet dat geld eigenlijk naar de aflossing. Doe je dat niet, dan houd je je strikt genomen niet aan de regels. Maar je begrijpt: de grenzen zijn hier erg vaag.

Als jij een dikke reep chocolade krijgt die je anders nooit zou kopen, dan levert dat jou niet direct een besparing op. Een doorgegeven wintergarderobe wél. Maar in beide gevallen zul je waarschijnlijk niet snel denken aan dit melden… Toch loop je daarmee een bepaald risico.

Jezelf ‘verrijken’ mag niet, maar waar ligt de grens? Bij dingen krijgen, bij dingen krijgen die je ook kunt verkopen? Bij dingen ruilen?

Conclusie: wat mag je geven, krijgen of houden in de schuldsanering?

Ik zei het al: de schuldsanering is geen pretje. En als je je eerlijk aan de regels wilt houden, dan betekent dat eigenlijk ‘gewoon’ 3 jaar bikkelen. Alles op alles zetten om zoveel mogelijk geld bij elkaar te krijgen en je schulden af te lossen. Zoveel mogelijk, misschien zelfs wel helemaal.

Jezelf alles ontzeggen.

Want als je je strikt aan de regels houdt, dan mag je in ieder geval niet zonder overleg dingen krijgen en houden. En wat gegeven wordt, moet in de eerste instantie óók ten goede komen aan de schuldeisers.

Dat is niet leuk, en het voelt soms misschien ook wel heel onterecht. Of oneerlijk. Als jij je inderdaad maximaal inspant om zoveel mogelijk af te betalen, terwijl je ziet dat je buurman doet of ‘ie niet kan werken, evenveel overhoudt als jij, maar per saldo veel minder afbetaalt. En na diezelfde 3 jaar ook een schone lei heeft.

De beste manier om hier mee om te gaan, is denk ik dan ook je best doen om hier vooral niet terecht te komen. Heb je schulden? Trek dan tijdig aan de bel. Laat ze niet onnodig hoog oplopen door incassokosten. Informeer bij de gemeente naar mogelijkheden om hulp te krijgen. Blijf je post openen, je lasten verlagen, overzicht houden.

En ben je dit punt allang gepasseerd? Probeer dan vooral géén energie te steken in vergelijken, maar houd jezelf voor dat het jou waarschijnlijk zelf niet zou lukken om schuldenvrij te worden binnen die +- 3 jaar. En: bij twijfel wél overleggen met je bewindvoerder. Uit de schuldsanering gezet worden kost je uiteindelijk meer.

Volg LekkerLevenMetMinder nu ook op Pinterest, Facebook en Instagram!

Deze post kan affiliate-links bevatten. Dit betekent dat ik een commissie krijg als je iets via deze links koopt. Uiteraard kost dit jou niets extra's (soms is het zelfs voordeliger!) en kun je erop rekenen dat ik alleen links opneem van websites of producten waar ik zelf 100% achter sta. Gebruik je deze links voor je overstap, aanmelding of aankoop? Dank je! Je helpt mij dan weer om nóg meer mooie content te kunnen maken!

Ontdek de route naar jouw rijke leven


Adine @ LekkerLevenMetMinder
Adine @ LekkerLevenMetMinder

Nadat ik in 2010 'wakker' werd met een hypotheek van ruim 400.000 euro, tegen 6% rente, gooide ik het roer om. Ik loste in razend tempo zo'n 70.000 euro af, minimaliseerde stevig én ging bewust kleiner wonen. Op Lekker Leven Met Minder deel ik mijn verhaal en schrijf ik over consuminderen, hypotheken, aflossen, sparen, besparen en zuinig leven, maar ook over financiële vrijheid, rust en mijn zoektocht naar een rijk en tevreden leven.

10 Comments
  1. Ik had een buurman in de WNSP. Die zei iets in de trant van: “ik zou wel gek zijn om te werken want dan moet ik alles meteen inleveren”. En die schuldeisers kunnen de k!#&# krijgen, zo kwam het over. Asociaal. De schuldeisers zijn ook gewoon kleine bedrijfjes die de broekriem aan moeten halen!

    1. Ja, die mentaliteit ben ik ook niet dol op. Maar het is ook zuur dat hij eigenlijk ‘gelijk’ heeft. Extra werken wordt niet gestimuleerd op deze manier, terwijl dat juist wél de manier is om ook na die 3 jaar de draad weer fatsoenlijk op te pakken…

  2. Een paar punten bij je uitgebreide en heldere verhaal:
    Ook in de WSNP kom je niet zomaar, daar moet je soms echt wel veel moeite voor doen.
    Er zijn ook (nogal wat) malafide schuldhulpverleningsbureau’s, die de schuldenaar verder de afgrond in helpen. En:
    je noemt een bedrag van €60-€ 100 per week aan weekgeld. Dat lijkt mij nogal veel, als je dat pp bedoelt? Of bedoel je per stel? (dat klinkt logischer)

  3. Hoe je door de wsnp rolt is een beetje afhankelijk van jezelf en ook van je bewindvoerder. Er zijn al strenge regels waaraan je moet voldoen voordat je wordt toegelaten tot de wsnp.
    Zorg gewoon dat je er niet inkomt schakel tijdig hulp in.

  4. Ik werk me de pleuris om me schuld af te lossen na 3 begravenissen heb ik een week vrij genomen dus salaris was een week lang niet uit betaald dus nog wel boven me 1500 euro uit gekomen maar omdat de boedelafdrag vast staat nu geen tankgeld om tewerken dus volgende maand geen huur kunnen betalen geen baan meer maar schuldsanering heeft geen boodschap aan

    Net Zoals volledige vakantie geld overuren gebruiken voor de schuld en dreigen dat je er uit word gezet

  5. ‘Ja, die mentaliteit ben ik ook niet dol op. Maar het is ook zuur dat hij eigenlijk ‘gelijk’ heeft. Extra werken wordt niet gestimuleerd op deze manier, terwijl dat juist wél de manier is om ook na die 3 jaar de draad weer fatsoenlijk op te pakken…’

    Hij heeft eigenlijk helemaal geen gelijk… Hij heeft zelf de schulden gemaakt en de hele maatschappij draait er nu voor op. Het kan voor een deel buiten zijn schuld om zijn gegaan, maar alsnog.. HIJ is verantwoordelijk en niet de maatschappij. En dat deze regeling bestaat lijkt me meer een reden tot dankbaarheid dan tot zeuren!

    1. Vandaar ‘gelijk’: het is niet dat hij in z’n recht staat, want inderdaad; je bent zelf verantwoordelijk. Maar het wordt ‘m zo makkelijk gemaakt om die verantwoordelijkheid niet te nemen (als in: niet werken, maar gewoon je tijd uitzitten), dat de keuze makkelijk is als je je vanuit jezelf dus ook niet verantwoordelijk voelt voor je eigen shit.

  6. Kan alleen maar zeggen: Ik wilde dat ik kon werken om de schulden sneller af te lossen. Helaas ben ik voor 100% afgekeurd dus dat is geen optie. Voor mij dus de tijd uitzitten en doorbikkelen.

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.